Nieuwste nummers
Nieuw: Marxistische Studies 97, januari – maart 2012
Financieel onweer boven de gemeenten
De wereldvoedselcrisis
Voor wie rijdt Alain Soral?
Licht en materie verklaard
Niets ontsnapt in het openbaar leven nog aan de crisis en aan de bezuinigingsplannen, bedoeld om die crisis op te lossen. In elke betoging in Griekenland zie je gemeentearbeiders. Sommigen van hen krijgen al maanden geen loon. De gemeentekassen zijn leeg. Overal in Europa viseert het ene na het andere besparingsplan de gemeenten en hun dienstverlening aan de bevolking. Zelfs in Duitsland dreigt een faillissement voor de gemeenten.
Hoe staat het met de gemeentefinancies in België? Een belangrijke vraag, want zonder gezonde gemeentefinancies dreigt heel wat dienstverlening aan de bevolking te verdwijnen of duurder te worden. Koen Hostyn en Kris Merckx hebben de gemeentelijke rekeningen van nabij bekeken en trekken aan de alarmbel.
Ella Rule vervolgt haar analyse van de wereldvoedselcrisis. Het verband tussen de verscherping van deze crisis en de economische crisis van het kapitalisme is overduidelijk.
De crisis treft steeds feller grote groepen jongeren, vooral ook jongeren met allochtone roots die konden verder studeren. Deze groep vormt het uitgelezen doelpubliek van Alain Soral, een Franse essayist die dicht aanleunt bij het FN. Arnaud Staquet schetst ons een beeld van dit nieuwe extreemrechts en van de argumenten en methodes die Soral heeft ontwikkeld.
Het artikel van Jean-Pierre Kerckhofs en Jean Pestieau "Van de fysica van Newton (17e eeuw) tot aan de kwantumfysica van de 21e eeuw" pakt eveneens de crisis van de ideeën aan. Het is een antwoord aan diegenen die sinds de Val van de Muur het einde van de ideologieën verkondigden en zichzelf voorstelden als de pleitbezorgers van het filosofisch relativisme. Van de introductie van het toeval in een wetenschapsdomein profiteren sommigen om ons te doen geloven dat voortaan het irrationele en de wetenschap samengaan. De auteurs willen aantonen dat de moderne fysica wel degelijk rationeel is en absoluut geen vrijbrief voor het heersende relativisme. Tegelijk beschrijven ze de fenomenale wetenschappelijke vooruitgang van de jongste jaren.
Marxistische Studies 96, oktober – december 2011
Pensioenen en index onder vuur
De nationale kwestie in Spanje
Libië en het recht op inmenging
De wereldvoedselcrisis
Door de eurocrisis verdwenen plotseling alle optimistische geluiden over de heropleving van de economie. Ditmaal komt de reële economie in een recessie: miljoenen jobs bedreigd. De dokters die al in 2008 aan het ziekbed werden geroepen, weigeren pertinent om de voor de hand liggende diagnose te stellen: dit is een crisis van overproductie. Ondernemingen produceren meer dan wat de overgrote meerderheid van de bevolking kan kopen.
De medicijnmannen van de Europese Commissie streven echter niet naar genezing van de zieke. Ze zijn er enkel om landen in moeilijkheden te dwingen tot terugbetaling van hun leningen bij de grootbanken. De multinationals laten ze verder profi teren van verminderingen van fi scale en sociale lasten en van steeds goedkopere en steeds meer fl exibele arbeidskrachten. Ze blijven rondbazuinen dat dit de enige manier is om werkgelegenheid te scheppen.
Zopas kwam de Franstalige Socialistische Partij aan het hoofd van een nieuwe Belgische regering. Dit nummer neemt twee van de dodelijke remedies onder de loep waaraan we ons kunnen verwachten.
De Belgische lonen zouden te hoog liggen. In die landen waar de automatische loonindexering nog bestaat, zou dat mechanisme afgebroken moeten worden. De Europese Commissie eiste al meermaals dat België hiervan werk maakt. Zullen de sociaaldemocratische leiders zich blijven verzetten? In Luxemburg is dit alvast niet het geval. We krijgen een verklaring van Ali Ruckert.
De Belgische werknemer zou blijkbaar ook niet lang genoeg werken en door de vergrijzing zouden we recht op het faillissement afstevenen. Jo Cottenier analyseert wat er werkelijk schuilgaat achter deze vreselijke prognose en legt de ware bedoelingen bloot.
Waardevol materiaal om zich klaar te maken voor het komende offensief tegen die twee verworvenheden van tientallen jaren sociale strijd.
Niet alleen in België waart het spook van het nationalisme in de rijke regio's van Europa. In Spanje trok het zowaar een links kleedje aan. Juan Nogueira López geeft toelichting bij de oorsprong van het Baskisch, Catalaans en Galicisch nationalisme in zijn land. Een van de oorzaken van hun succes legt hij bij de verzwakking van de communistische beweging.
De Algerijnse Partij voor democratie en socialisme gaat na wat de gevolgen zijn van de overwinning van de NAVO in Libië voor de progressieve krachten in de rest van de regio en in het bijzonder in Algerije.
Door de economische crisis zouden we bijna de voedselcrisis vergeten. Een voedselcrisis, terwijl de helft van het voedsel, dat we in de deze wereld produceren, eenvoudig wordt weggegooid of vernietigd. Dit nummer bevat het eerste deel van de analyse van Ella Rule.
Erich Buchholz, ten slotte, biedt een verrassende vergelijking over de evolutie van de criminaliteit in de twee Duitse staten van voor de Val van de Muur. We maken kennis met de verworvenheden en de problemen op dit gebied in de voormalige Duitse Democratische Republiek.
Marxistische Studies 95, juli - september 2011
De staatsgreep van BusinessEurope
Klimaat en sociale rechtvaardigheid
De Griekse woede
De communisten en hun geschiedenis
Ludo Martens, een van de grondleggers van Marxistische Studies, is ons onlangs ontvallen. In dit nummer brengt de redactie hem hulde. In 1993, vier jaar na de val van de Berlijnse Muur, schreef hij samen met de Amerikaanse dichter Amiri Baraka (LeRoi Jones), een Manifest voor revolutionaire en internationalistische poëzie. Beide auteurs stellen dat "het socialisme de overwinning zal zijn van de mens op de wolf in de vacht van democraat".
Vijftien jaar later is een crisis uitgebroken die miljoenen mensen het bezit van hun huis ontnam, miljoenen anderen hun werk afpakte en die de regeringen aanzette om te snoeien in sociale dienstverlening, onderwijs en pensioenen. Dat alles gedreven door de dictatuur van de speculanten, van de eigenaars van gigantische multinationals, van wereldwijde financiële instellingen, eufemistisch "de markten" genoemd. We hebben echt dichters nodig om de manipulatie te ontmaskeren van een taal in dienst van die haaien die tot alles in staat zijn om hun onstilbare winsthonger te bevredigen.
De Griekse werkers vechten onophoudelijk tegen loondiefstal, sociale achteruitgang en de privatisering van de overheidssector. De Communistische Partij van Griekenland en het Militante Arbeidersfront (PAME) staan op de eerste rij bij deze mobilisaties. Ook voor hen staat het socialisme op de dagorde. Daarover schrijven Jean Pestieau en Cécile Chams.
De Europese Unie gaat nochtans door op de ingeslagen weg. Na Griekenland worden meerdere andere landen aangemaand hun uitgaven terug te dringen ten nadele van hun bevolkingen. Om zeker te zijn dat ze dit ook effectief doen, wil de Europese Commissie, met Duitsland op kop, de nationale staten onder voogdij plaatsen. Peter Mertens analyseert deze staatsgreep van BusinessEurope.
Het socialisme is de toekomst van de mensheid. Dat geldt ook voor het klimaat. Voor Wiebe Eekman kan de kapitalistische samenleving geen fundamentele oplossingen doorvoeren. De auteur toont aan dat alleen het socialisme de kenmerken van een duurzame samenleving in zich draagt en in staat is om deze sterk te ontwikkelen.
Maar over welk socialisme hebben we het? Moeten we het nog uitvinden? Daniel Zamora bespreekt twee boeken van Domenico Losurdo. Het komt er vooral op aan "niet voor de geschiedenis te vluchten". Integendeel, we moeten een analyse maken van de successen en de fouten, begaan tijdens die eerste grote breuk met het kapitalisme, namelijk de Oktoberrevolutie van 1917.
Marxistische Studies 94, april - juni 2011
De uitdagingen van de cirisis
Waarom heeft uw trein vertraging?
De strijd tegen de pensioenhervorming in Frankrijk
Commune van Parijs — 140e verjaardag
Revoluties en oorlogen schudden de wereld dooreen. In de Europese landen moet de arbeidersbeweging weerwerk bieden tegen niet eerder geziene antisociale maatregelen sinds 1929. De internationale spanningen lopen op. De fi nanciële crisis leidt tot crisissen op andere vlakken.
De economische en fi nanciële crisis en de benarde situatie van de staatsbegrotingen veroorzaken een sociale crisis. De bezuinigingen vernietigen elke kans op een snelle en sterke opleving van de consumptie. Zij verscherpen ook de tegenstellingen in de Europese Unie en hebben beduidende gevolgen voor de krachtsverhoudingen in de wereld.
En er komt nog een democratische crisis bovenop. De fi nanciële en industriële elites eisen "sterke regeringen". De dreigende klimaatrampen zullen in de eerste plaats de zwakste landen en bevolkingsgroepen treffen.
De feiten weerleggen alle neoliberale dogma's, maar de ideologen van het kapitalisme houden vast aan hun marktfetisjisme. Ze bieden opnieuw opgewarmde kost: nationalisme, racisme, anticommunisme.
De Partij van de Arbeid van België heeft deze evolutie besproken en wil leiding en leden afstemmen op deze nieuwe situatie van de klassenstrijd.
Jean Pestieau bestudeert de balans van de strijd tegen de pensioenhervormingen in Frankrijk eind 2010. De regering Sarkozy heeft uiteindelijk het ontwerp goedgekeurd. De syndicalisten die deze strijd hebben gevoerd, oordelen dat "zonder strijd, de sociale achteruitgang nog zou versnellen".
De NMBS heeft van stiptheid haar prioriteit gemaakt in 2010. Toch is het jaar geeindigd met enorme vertragingen op alle belangrijke lijnen. Waarom krijgen we precies vandaag met deze problemen te maken? Michaël Dupuis en David Para kaderen ze in de context van de opgelegde liberaliseringen door de politieke verantwoordelijken in Europa en in België.
Frans De Maegd komt ter gelegenheid van de 140e verjaardag van de Commune van Parijs terug op deze eerste socialistische staat. Hij analyseert waarom de Commune zich, ondanks een heldhaftige strijd, niet heeft kunnen handhaven.
Marxistische Studies 93, januari - maart 2011
Keynes en Marx over de crisis
Tunesië: de algemene repetitie van 2008
De nieuwe kleren van de Navo
Cuba: wat verandert er?
Begin 2011 ligt het woord "revolutie" op ieders lippen. Het volk staat op in de hele Arabische wereld. Een democratiseringsgolf van jongeren, vrouwen en werkende mensen heeft in Tunesië en Egypte de onderdrukkende, corrupte regimes verjaagd die hun land aan de multinationals hebben verkocht.
De revolutie in Tunesië komt niet uit de lucht gevallen. Ze is het resultaat van – soms zeer hevige – klassenstrijd tegen de gevolgen van de crisis van het kapitalisme. De brutaal neergeslagen, grote staking in het mijnbekken van Gafsa, legde de grondslag voor de revolutie vandaag. Ammar Amroussia van de Communistische Arbeiderspartij van Tunesië heeft de balans opgemaakt van deze strijd in 2008. Zijn rapport bevestigt dat een degelijk geanalyseerde nederlaag de kiemen kan leggen voor latere overwinningen.
Deze opstanden betekenen ook in de centra van het imperialisme een aanmoediging voor de werkende mensen, geconfronteerd met hetzelfde systeem. De klassenstrijd is en blijft de motor van de vooruitgang. Het doel moet de omverwerping van de macht van het kapitaal zijn, anders is geen enkele blijvende vooruitgang mogelijk. De leiders van de socialistische partijen hebben hieraan al sinds lange tijd geen boodschap meer. Zij werden dikke vrienden met de dictators die het volk vandaag verjaagt. En waar ze in Europa aan de macht zijn, voeren ze bezuinigingsplannen door om de cadeaus aan de banken te compenseren.
Henri Houben stelt zich de vraag of Keynes, de oude denkmeester van talrijke sociaaldemocraten, hulp kan bieden om de crisis op te lossen. Zijn antwoord luidt "nee". Keynes' oplossingen verlengen hoogstens wat het voortbestaan van het kapitalisme en bereiden de volgende, nog ergere crisis voor.
Germain Mugemangango las voor u het jongste boek van Paul Magnette, de man die heel waarschijnlijk Elio Di Rupo opvolgt. Zijn bijdrage toont hoe de voorstellen van de rijzende sterren van het Belgische socialisme, echter ver onder het niveau van Keynes blijven.
De gebeurtenissen in Libië doen sommigen, waaronder ook socialistische verantwoordelijken, vragen om een militaire interventie: een nieuwe opdracht voor de Navo. Deze instelling uit de Koude Oorlog bereidt zich al jarenlang voor op een rol als internationale politieagent. Ze zien het als hun taak de kapitalistische wereldorde te beschermen. Ludo De Brabander analyseert hoe achter deze opdracht de verdediging van de economische belangen van de grote Westerse mogendheden schuilgaat.
Het socialisme, ten slotte. Pol De Vos stelt ons de grote campagne voor hervormingen en modernisering van de economie voor in Cuba. Hij doet dat aan de hand van een voorbereidende tekst van het Zesde Congres van de Communistische Partij van Cuba.
Marxistische Studies 92, oktober - december 2010
Wat met België?
De communistische partijen en de crisis
Louis Deltour, kunstenaar voor het volk
Van het surrealisme in de politiek naar het realisme in de kunst: dit is België. Onmogelijk om het niet te hebben over de onthutsende gebeurtenissen, die België momenteel beleeft.
We geven eerst het standpunt van de enige politieke partij die nog vecht voor de eenheid van het land, de Partij van de Arbeid van België. Niet dat de partij van oordeel is dat België na vijf staatshervormingen goed functioneert; er valt heel wat te vereenvoudigen en rationeler aan te pakken. Maar een vlucht vooruit naar het separatisme maakt alles nog ingewikkelder en zal de werknemers, zowel in het noorden als in het zuiden, verarmen en verzwakken. Het zal leiden tot eindeloze twisten tussen beide gemeenschappen.
Er zijn lessen te trekken uit de voorbije hervormingen van de Belgische staat sinds 1970. In het onderwijs is de splitsing al enkele jaren een feit. Tino Delabie gaat in op de voor- en nadelen.
In Italië volgen de progressieve krachten aandachtig de evolutie in België. Ze kennen een fenomeen dat veel gelijkenis vertoont met de federalistische beweging. In het Noorden van Italië krijgt het gestalte in de Lega Nord van Umberto Bossi. Domenico Moro, een economist van de Partij van de Italiaanse communisten (PdCI) verklaart het succes van de Lega Nord.
We bekijken ook nauwkeuriger de werkelijke maatschappijopvatting van het Vlaams nationalisme, versie De Wever. Herwig Lerouge laat ons kennis maken met Edmund Burke, de grote tegenstander van de Franse Revolutie.
De besluiten van het Internationaal Communistisch Seminarie 2010, dat in mei doorging in Brussel, gaan dieper in op de verscherping van de kapitalistische crisis en de concrete interventies van de communistische partijen in de klassenstrijd.
Robert Halleux geeft ons een meesterlijke demonstratie van het dikwijls verwaarloosde belang van de economische factoren en van de rol van de productiekrachten in de ontwikkeling van de wetenschap. Heel in het bijzonder verklaart hij hoe onze menselijke kennis schatplichtig is aan het werk van ontelbare ambachtslieden. Zonder dat ze enige kaas hadden gegeten van wiskundige formules, leverden ze baanbrekend werk voor de moderne wetenschap.
Benny Madalijns plaatst de politieke opvattingen van de communistische kunstenaar Louis Deltour en de artistieke uitdrukking van deze ideeën in hun tijd: de periode van de Koude Oorlog (1945-1989). Dat een Vlaming een studie maakt over een Waalse kunstenaar is op zichzelf al een fenomeen in deze tijden van culturele apartheid in ons land.
Marxistische Studies 91, juli - september 2010
André Renard, een boegbeeld van de Belgische vakbeweging
De slag om de Indische Oceaan
De ecologie van het socialisme
Is de klassenstrijd iets van vroegere tijden? Of toch niet? De crisis heeft toegeslagen. In zo goed als alle Europese landen botsen de werkende mensen met regering en patroons. De confrontatie is scherper dan de voorbije tien jaar.
Eind dit jaar herdenken we in België de vijftigste verjaardag van de algemene staking van 1960-61, een van de grootste gevechten die de Belgische arbeidersklasse ooit voerde. Johnny Coopmans grijpt deze gelegenheid aan om het leven en de strijd te schetsen van André Renard, de man die het symbool van deze strijd is geworden. Renard was een omstreden figuur, maar hij had een sterk punt: hij was ervan overtuigd dat de werknemers geen vooruitgang konden boeken zonder een machtsverhouding met het patronaat en de regering te creëren, en dat gebeurt meestal in de straat.
De Duitse vakbondsleiders hebben dit blijkbaar vergeten. Op tien jaar tijd zagen de Duitse werknemers, die beschouwd worden als de best betaalde, hun reële salaris verminderen. Duitsland kent een explosie van baantjes waar men moet werken voor een luttel bedrag van 5 euro per uur. Veel werknemers zijn officiële armen in dat land. Volker Metzroth legt ons uit hoe het zo ver gekomen is en hij koppelt er een pleidooi voor de invoering van een minimumloon aan.
De crisis heeft de wereld en de machtsverhoudingen diepgaand veranderd. Het Amerikaans imperialisme weet zijn onomstreden heerschappij bedreigt. Het heroriënteert zijn strategie in de richting van de Indische Oceaan. Daar leeft de overgrote meerderheid van de mensheid en voor de Amerikanen blijkt het een strategische zet om China te omsingelen. Mohamed Hassan beschrijft deze strategie, haar kansen op slagen en haar gevaren voor de wereldvrede.
Met de bijdragen van John Bellamy Foster over de ecologie van het socialisme en van Marc Vandepitte over de nieuwe economische koers in Cuba, gaan wij verder met onze reeks over het socialisme, zijn perspectieven, zijn ervaringen en zijn problemen.
Marxistische Studies 90, april - juni 2010
Eurozone in crisis
De veiligheid in het Belgische spoorbeleid
Vernieuwt Barack Obama
de Amerikaanse democratie?
De crisis raakt maar niet opgelost. Vandaag treft zij de Europese staten. Zij hebben astronomische sommen uitgegeven om de banken te redden en zo enorme begrotingstekorten veroorzaakt. Sommige verzwakte staten zijn het slachtoffer van speculanten en moeten beroep doen op het Internationaal Muntfonds of de Europese Unie.
Henri Houben analyseert de fundamentele oorzaken van deze situatie en kritiseert de hardnekkigheid waarmee Europese leiders blijven vasthouden aan hun neoliberale politiek. Precies dat beleid heeft tot deze crisis geleid. In sociale budgetten en openbare uitgaven moet nu niet worden gesnoeid; het komt er op aan de koopkracht van de werknemers te verhogen, de sociale zekerheidsstelsels te versterken en te verhinderen dat de banken de staten nog langer kunnen gijzelen. Matteo Santi vult het pleidooi voor een openbare bank aan en wijst erop dat deze overheidsbank geen beursgenoteerd bedrijf mag zijn.
Deze analyse keert zich natuurlijk tegen de economische machten en de toonaangevende politieke partijen, met inbegrip van de sociaaldemocratie. Een ander alternatief is er niet. De arbeidersbeweging zal deze problemen moeten aankaarten. Het kapitalisme kan alleen nog kruimels uitdelen. Het systeem zelf staat ter discussie …
De politieke gevolgen van deze nieuwe fase in de crisis zijn bovendien erg ingrijpend. Men spreekt openlijk over het uiteenspatten van de eurozone. Zal de Europese Unie deze tornado overleven? Beate Landefeld vraagt zich af of er een Europese burgerij bestaat die de verbrokkeling van de Europese Unie kan voor
komen. Zij reikt elementen van antwoord aan. Daniel Zamora Vargas onderzoekt of we Barack Obama een linkse president kunnen noemen omdat hij gebruik maakte van de methodes van gemeenschapsorganisatie in zijn verkiezingscampagne?
Tenslotte komen we ook terug op de treinramp nabij Halle waarbij 19 mensen het leven lieten in maart 2010. David Para en Michaël Dupuis tonen het verband aan tussen deze catastrofe en de liberalisering van het openbaar vervoer.
U kan deze nummers ook bestellen door deze bon terug te sturen of te faxen naar
IMAST vzw, Kazernestraat 68, 1000 Brussel, en de nodige som te storten op de rekening van IMAST:
BIC: GEBABEBB
IBAN: BE52 0011 6603 7909
fax +32 2 513 98 31
tel. +32 2 504 01 44
Prijs: 7,5 € + 2 € verzendingskosten voor België, 5,40 € voor Europa, 6,30 € voor de rest van de wereld.
Als U met een betaalkaart wens te betalen, dan dit formulier aanvullen en via de post of via fax terugsturen, samen met een copie van het bestelformulier naar IMAST, Kazernestraat 68, 1000 BRUSSEL.
Nieuwste nummer
Marxistische Studies 97
Financieel onweer boven de gemeenten
De wereldvoedselcrisis
Voor wie rijdt Alain Soral?
Licht en materie verklaard
Niets ontsnapt in het openbaar leven nog aan de crisis en aan de bezuinigingsplannen, bedoeld om die crisis op te lossen. In elke betoging in Griekenland zie je gemeentearbeiders. Sommigen van hen krijgen al maanden geen loon. De gemeentekassen zijn leeg. Overal in Europa viseert het ene na het andere besparingsplan de gemeenten en hun dienstverlening aan de bevolking. Zelfs in Duitsland dreigt een faillissement voor de gemeenten.